Vật giá tại Việt Nam tăng mạnh theo giá xăng

Từ đầu năm đến nay, giá xăng tại Việt Nam tăng
năm lần đẩy vật giá tăng theo. (Hình: Thanh Niên)

Chỉ vài ngày sau khi giá xăng tại Việt Nam tăng thêm 410 đồng/lít, thành 25,640 đồng/lít, giá các loại thực phẩm tại Việt Nam đã tăng thêm từ 10% đến 15% vì chi phí vận chuyển gia tăng.

Trong vòng hai tuần, từ 23 tháng 6 đến 7 tháng 7-2014, giá xăng dầu tại Việt Nam tăng hai lần.  Lần gần nhất hồi hạ tuần tháng 6, giá xăng từng tăng thêm 300 đồng/lít. Bộ Tài chính CSVN giải thích, lý do khiến cơ quan này liên tục cho phép tăng giá xăng dầu là vì giá xăng dầu trên thế giới tăng, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam đang lỗ nặng.

Từ đầu năm đến nay, giá xăng dầu tại Việt Nam đã tăng năm lần và trở thành một trong những nguyên nhân khiến nền kinh tế vốn đã bất ổn lại càng bất ổn hơn. Chưa kể giá xăng tăng khiến vật giá tăng theo làm cho nhiều giới thêm khốn khó vì thu nhập liên tục giảm sút.

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, lý do được viện dẫn để tăng giá xăng dầu là không hợp lý và việc tăng giá xăng dầu theo đề nghị của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã bất chấp quyền lợi của 84 triệu dân lẫn các doanh nghiệp khác trong bối cảnh kinh tế suy thoái kéo dài như hiện nay.

Ông Nguyễn Ngọc Sơn, giảng viên Đại học Kinh tế - Luật ở Sài Gòn nhận định, việc điều hành giá xăng dầu ở Việt Nam không minh bạch nên các lập luận liên quan tới việc tăng giá xăng dầu không đáng tin. Ông Sơn cho rằng, lấy giá xăng dầu của Singapore làm giá cơ sở để đề nghị tăng giá bán xăng dầu tại Việt Nam là không thỏa đáng. Lẽ ra cần phải đối chiếu các chi phí thực của những doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam trước khi quyết định có cho tăng giá xăng dầu hay không.

Xăng dầu hiện vẫn là lĩnh vực do các doanh nghiệp nhà nước độc quyền kinh doanh. Riêng Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đang chiếm 50% thị phần. Có một thực tế mà ai cũng biết là những doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam chỉ đề nghị điều chỉnh giá bán khi giá xăng dầu trên thế giới tăng. Khi giá này giảm, giá bán xăng dầu tại Việt Nam không giảm theo vì các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam lập luận phải trích tiền để “nộp quỹ bình ổn giá” (BOG), hoặc phải “bù lỗ”. Đây cũng là yếu tố khiến dân chúng nghi ngờ năng lực và sự công tâm của các cơ quan quản lý.

Đáng lưu ý là khi trò chuyện với tờ Tuổi Trẻ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tổng Công ty Xăng dầu Tự Lực I, thừa nhận, giá xăng dầu thế giới đang xuống chứ không tăng.

Ông Ngô Đức Hòa, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty May Thắng Lợi, loan báo, việc tăng giá xăng dầu khiến chi phí của công ty này tăng thêm ít nhất là 1 tỉ đồng/tháng. Chưa kể, chi phí vận chuyển chắc chắn cũng sẽ tăng.

Chủ một doanh nghiệp sản xuất nệm, cho biết, xăng dầu hiện chiếm 3% đến 5% giá thành, chi phí vận chuyển đã lên đến 1 tỉ đồng/tháng. Sau khi giá xăng dầu tăng hai lần trong hai tuần, nhân vật này rất bi quan về tương lai công ty của ông ta vì chi phí quá cao trong khi mãi lực giảm liên tục.

Giá vận chuyển tăng đe dọa cả những doanh nghiệp vận tải. Ông Đỗ Xuân Quang, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp logistics Việt Nam, khẳng định, thu nhập của các doanh nghiệp vận tải sẽ sút giảm vì xăng dầu chiếm khoảng 45% tổng chi phí. Tuy nhiên theo ông Quang, cuối cùng, chính người tiêu thụ sẽ phải gánh mọi thứ bởi các chi phí sẽ được cộng vào giá thành và đội giá bán lên.

Một số thống kê cho thấy, khi tiêu thụ một lít xăng hoặc dầu, người tiêu dùng ở Việt Nam phải trả từ 6,000 đến 8,244 đồng cho các khoản thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, thuế môi trường... Chưa kể họ phải góp thêm 300 đồng/lít xăng hoặc dầu để xây dựng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG).
Hiện nay, thuế nhập khẩu xăng dầu ở Việt Nam là 18% và BOG đang có 1,600 tỉ nhưng thay vì giảm thuế nhập khẩu xăng dầu và dùng BOG để kiềm chế giá xăng dầu, chính quyền Việt Nam lại áp dụng giải pháp tệ nhất đối với nền kinh tế và dân sinh là cho phép tăng giá xăng dầu. (G.Đ)